Telefonisch interviewen. Hoe doe je dat succesvol?

Telefonisch interviewInterviewen is een vak op zich en vereist naast inlevingsvermogen, kennis over je onderwerp en een open houding vooral veel tijd. Voordat ik in dit artikel uitweidt over hoe je succesvol telefonisch kunt interviewen, is het eerst belangrijk om wat meer te vertellen over interviewen an sich.

Wat is een interview?

Als je op zoek bent naar een definitie van een interview, dan is de Van Dale je redder in nood:

in·ter·view (het; o; meervoud: interviews)
1
vraaggesprek met het doel om het gehoorde te publiceren of uit te zenden

Met de definitie die Van Dale geeft, wordt direct duidelijk gemaakt wat een interview verschilt met een gewoon gesprek tussen twee mensen. Het interview heeft als doel om wereldkundig gemaakt te worden. Door middel van een (geschreven) publicatie, of door middel van het uitzenden op bijvoorbeeld de radio, in podcasts, op Youtube of tv. Er zijn grote verschillen tussen interviewen voor geschreven media en interviewen voor bijvoorbeeld Youtube-filmpjes of de televisie (en ook tussen die twee zitten weer grote verschillen). In dit artikel wil ik het met name hebben over het interviewen voor geschreven media.

Zo door de jaren heen heb ik honderden interviews afgelegd. In het begin van mijn carrière legde ik al mijn interviews face-to-face af. Dit heeft een aantal grote voordelen:

  • Doordat je live met elkaar afspreekt neem je vaak meer tijd voor elkaar waardoor je wat dieper op je onderwerp in kunt gaan
  • De geïnterviewde is vaak meer op zijn/haar gemak. Als je bij iemand thuis afspreekt krijg je letterlijk een kijkje in diens leven. Sommige objecten in huis blijken een goede manier om een gesprek op gang te krijgen. Heeft iemand een bijzondere verzameling in huis? Hangt er een foto van de kleinkinderen aan de wand? Soms zijn het maar gesprekken over koetjes en kalfjes, maar dit soort gesprekken zorgen er wel voor dat de geïnterviewde zich (meer) op zijn/haar gemak bij je voelt en dat komt je verhaal vaak ten goede.
  • Heeft het medium waarvoor je schrijft geen of weinig budget voor een professionele fotograaf? Bij een face-to-face interview heb je de mogelijkheid om zelf een foto te maken.

Uiteraard kan het face-to-face interviewen ook nadelen hebben:

  • Dat je vieze koffie krijgt voorgeschoteld.
  • Harige honden die in je nek zitten te hijgen.
  • Dat je (veel) meer tijd voor het interview neemt dan nodig doordat je zo gezellig zit te praten.
  • Dat andere aanwezigen zich met het interview bemoeien. Dit hoeft overigens niet altijd een nadeel te zijn. Soms levert de input van omstanders juist goede informatie op.

Voordelen van een telefonisch interview

Er valt dus veel te zeggen voor het houden van een face-to-face interview. Als een face-to-face interview om wat voor reden dan ook niet mogelijk is, dan kan telefonisch interviewen een goede optie zijn. Een telefonisch interview heeft verschillende voordelen:

  • Je wint vooral op tijd. Doordat je de small talk kunt overslaan kun je recht op je doel afgaan en meteen de vragen stellen die jij beantwoord wilt hebben. Daarin zit ook het voordeel voor de opdrachtgever. Als een tekstschrijver werkt met een uurtarief kan het aardig aantikken wanneer diegene voor je op pad gaat.
  • Een telefonisch interview kan overal. Ik heb al talloze telefonische interviews afgelegd ergens langs de kant van de weg, maar ook ergens in een vakantiehuisje in Drenthe, in de tuin en zelfs in de slaapkamer.
  • De geïnterviewde ziet jou niet. Dit hoeft natuurlijk niet een voordeel te zijn, maar als je – net als ik – graag je halve dag in joggingbroek rondloopt met je make-up van gisteren nog ergens halverwege je kin, dan is het zeker een voordeel.
  • Klikt het niet tussen jullie? Dan is dat eventjes awkward, maar een gesprek is dan snel genoeg afgekapt met een ‘ik denk dat ik zo voldoende weet, als het nog nodig blijkt neem ik wel opnieuw contact met u op’.
  • Voor een telefonisch interview maakt de tegenpartij vaak ook makkelijker tijd vrij. Evengoed dat jij in je joggingbroek zit, kan de tegenpartij dat natuurlijk ook doen. Zou hij/zij anders nooit akkoord gaan met een afspraak om 8.30 ’s ochtends? Dan kan dat nu wel het geval zijn. En ook gedurende de werkdag is een praatje van 20 minuten aan de telefoon makkelijker in te plannen dan een live interview compleet met koffie en thee.

Nadelen van een telefonisch interview

Uiteraard heeft een telefonisch interview ook nadelen.

  • Juist als mensen nerveus zijn om te vertellen over hun onderwerp, kan het je aan de telefoon ontbreken aan een soort extra power om mensen op hun gemak te stellen.
  • Een slechte verbinding is killing voor je interview. Elkaar steeds terug moeten bellen is domweg niet handig. Maar, als je dat eenmaal overleefd hebt dan heb je natuurlijk wel iets om samen over te lachen.
  • Als iemand slecht verstaanbaar is, bijvoorbeeld door een spraakgebrek of omdat iemand gebrekkig Nederlands spreekt, dan is dat aan de telefoon een groter probleem dan bij een live interview. Het ontbreekt je aan de handen en voeten om jezelf duidelijker te maken en dat geldt eveneens voor de tegenpartij.

Hoe kun je succesvol telefonisch interviewen?

Telefonisch interviewTerug naar de vraag waar ik in dit artikel een antwoord op wil geven. Een succesvol telefonisch interview heeft deels dezelfde voorbereiding nodig als een live interview. Dat zijn zaken als: lees je in in het onderwerp, weet met wie je praat (is het de burgemeester of een raadslid? Is het de voorzitter van Ajax of is het de ballenjongen?), weet op welke vragen je een antwoord wilt krijgen en bedenk vooraf een goede insteek maar pin jezelf daar niet op vast. Voor een succesvol telefonisch interview komen daar nog een aantal zaken in de voorbereiding bij:

  • Heb pen en papier paraat.
  • Zet ook je laptop klaar. Als de geïnterviewde refereert aan bijvoorbeeld een bouwtekening die ergens online staat, dan kun je deze ter plekke opzoeken. Zo zie je waar de geïnterviewde het over heeft en kun je daar over meepraten.
  • Zorg voor een ruimte waar je niet gestoord kunt worden en waar je het liefst ook een ander niet stoort. Zelf maakte ik onlangs de fout om te starten aan een telefonisch interview terwijl mijn babyzoontje nog niet sliep. Gevolg: halverwege het interview had ik een huilend jongetje op m’n arm die vervolgens ook nog eens over me heen kotste.
  • Zet je telefoon op speaker. Dat scheelt je een hand die je nodig kunt hebben om te schrijven of om iets op je computer op te zoeken.
  • Indien mogelijk: plan vooraf een afspraak voor een telefonisch interview. Het scheelt vaak veel tijd en ongemak als iemand voorbereid is op jouw telefoontje. Dit kun je bijvoorbeeld per mail doen. Daarin kun je ook alvast aangeven waar je het graag over wilt hebben. Maar ook telefonisch een afspraak inplannen is echt niet gek. In sommige gevallen zal de geïnterviewde aangeven direct het interview te willen doen (dan moet je daar klaar voor zijn!), maar in de meeste gevallen stellen mensen het op prijs om een afspraak in te plannen.

Genoeg over de voorbereiding van het interview. Wat te doen als je eenmaal in gesprek bent?

  • Als jullie elkaar nog niet kennen, stel jezelf dan eerst even voor. Vertel wie je bent, voor welk medium je schrijft en ook wat het doel is van de publicatie. Is het voor een standaard rubriek in de krant? Een nieuwsartikel? Of wil je de kennis van de geïnterviewde gebruiken als wederhoor?
  • Laat de ander, meer nog dan tijdens een face-to-face interview, uitpraten. Dit scheelt zoveel ruis op de lijn!
  • Stel de vragen die je graag beantwoord wilt hebben en neem er geen genoegen mee als de antwoorden slechts oppervlakkig worden beantwoord. Doorvragen is het devies.
  • Sluit je vraaggesprek altijd af met de volgende vraag: ‘Is er nog iets waarover we het niet gehad hebben, maar wat wel relevant is voor dit interview?’
  • Het telefonisch interview kun je vervolgens afsluiten met de mededeling dat diegene je altijd mag benaderen als hij/zij nieuws voor je heeft.

Het opnemen van een telefonisch interview

Zelf heb ik nog nooit een telefonisch interview opgenomen, maar ik kan me best voorstellen dat er situaties zijn waarin je graag het gesprek op wilt nemen. Dit is wettelijk toegestaan zolang je zelf deelnemer bent aan het gesprek. Toestemming van de tegenpartij is daarbij niet noodzakelijk (maar wel zo fatsoenlijk natuurlijk!). Wanneer je van plan bent om een opname te publiceren dan is toestemming wél noodzakelijk.

Er zijn verschillende apps om een telefoongesprek op te nemen, waaronder TapeACall Pro (geschikt voor IOS en Android). Let bij het opnemen van een interview er wel op dat je je telefoon voldoende beveiligt. Je wilt niet dat je opgenomen gesprekken op straat komen te liggen doordat jij je telefoon niet met een pincode hebt beveiligd.

Tekstschrijver voor telefonische interviews

Na alle tips hierboven kun je natuurlijk zelf je telefonische interviews doen. Maar zie je het – om wat voor reden dan ook – niet zitten om zelf de telefoon op te pakken? Dan kun je ook een tekstschrijver inschakelen om dat voor je te doen. Benieuwd wat ik voor je kan betekenen? Neem gerust contact met mij op.